Meer woningen met oog voor betaalbaarheid
De woningnood is hoog. Jaarlijks moeten er 100.000 nieuwe woningen bijkomen. In de wet zijn betaalbaarheidsafspraken opgenomen. Per regio moet twee derde van de te bouwen woningen, zowel koop als huur, betaalbaar zijn voor mensen met een laag inkomen of middeninkomen. Daarnaast moet 30% van alle nieuwbouw bestaan uit sociale huur.
Provincies en gemeenten moeten regionaal samenwerken
Veel provincies en gemeenten hebben al stappen gezet. In een woningbouwregio moet de provincie met alle betrokken gemeenten zorgen voor genoeg betaalbare woningen. De provincie zorgt voor draagvlak: zorgen dat alle partijen met elkaar in gesprek blijven, duidelijke afspraken maken en die monitoren en handhaven. Ook is er onderling wat te schuiven, zolang er als regio wordt voldaan aan de nieuwe wet. Gemeenten hebben omgevingsvisies, woonvisies en urgentieverordeningen. De grootste uitdaging zit in de regionale afstemming. Daarvoor moet worden samengewerkt en moeten bestuurders en ambtenaren elkaar op gaan zoeken. Samenwerken over gemeentegrenzen heen zodat er een goede balans ontstaat in de regio en in de gemeente. Corporaties en marktpartijen krijgen hiermee langjarig duidelijkheid over welke woningen er gebouwd moeten worden.
Volkshuisvestingsprogramma is uitwerking van het woonbeleid
De wet verplicht rijk, provincies en gemeenten een zogeheten volkshuisvestingsprogramma (VHP) te maken. In het VHP moet het volkshuisvestingsbeleid worden uitgewerkt, concreet gemaakt en dient de samenhang te worden aangegeven. Denk aan de hoeveelheid woningen, waar en voor welke doelgroepen, zoals ouderen en studenten, zij gaan bouwen. Dat schept duidelijkheid.
Invoering in fases
De wet gaat in op 1 juli 2026, maar wordt op sommige onderdelen in fases geïmplementeerd. Zo moeten het Rijk en gemeenten uiterlijk 1 juli 2027 hun volkshuisvestingsprogramma af hebben. Provincies hebben een half jaar langer de tijd. Uiterlijk 1 januari 2028 stellen gemeenten hun huisvestingsverordening vast. In het besluit Versterking regie volkshuisvesting worden onderwerpen uitgewerkt. Dit besluit gaat naar verwachting in op 1 januari 2027.
Wat vraagt dit van gemeenten?
Binnen een jaar moet er een Volkshuisvestingprogramma opgesteld worden en vastgesteld worden door het college van B&W. Daar is inzicht voor nodig in de specifieke opgave bij de eigen gemeente en capaciteit bij het ambtelijk apparaat om te werken aan het programma.
Wyzer denkt graag mee over de mogelijke oplossingsrichtingen en kan je gemeente direct bij de uitvoering ondersteunen.
