Wat is Social Return?
Social Return on Investment (SROI), vaak afgekort tot Social Return, is een instrument dat overheden inzetten om via aanbestedingen extra maatschappelijke waarde te creëren. Het doel is om mensen die ondersteuning nodig hebben op het gebied van werk, ontwikkeling of participatie meer kansen te bieden. Opdrachtgevers kunnen bij aanbestedingen van leveranciers vragen om een sociale bijdrage te leveren naast het uitvoeren van de opdracht zelf.
Social Return wordt veel toegepast door gemeenten, provincies, ministeries en andere publieke organisaties. Na het winnen van een aanbesteding maakt de opdrachtnemer afspraken met de opdrachtgever over hoe de Social Return-verplichting wordt ingevuld. Steeds vaker gebeurt dit op basis van maatwerk, waarbij rekening wordt gehouden met de lokale of regionale maatschappelijke opgaven.
Waarom bestaat Social Return?
Het doel van Social Return is het vergroten van arbeidsparticipatie voor groepen die nu niet gemakkelijk aan het werk komen. Overheden gebruiken hun inkoopkracht om niet alleen diensten en producten in te kopen, maar tegelijkertijd ook bij te dragen aan sociale vraagstukken.
Social Return draagt onder andere bij aan:
- Meer kansen op werk voor mensen met een extra ondersteuningsbehoefte in het werk.
- Het stimuleren van inclusief werkgeverschap.
- Het versterken van sociale ondernemingen.
- Het bevorderen van maatschappelijke participatie en ontwikkeling.
Hoe werkt Social Return?
Bij veel aanbestedingen wordt een Social Return-verplichting opgenomen. Vaak wordt deze uitgedrukt als een percentage van de opdrachtwaarde. De opdrachtnemer moet vervolgens aantonen op welke manier deze maatschappelijke waarde wordt gerealiseerd.
In de praktijk werken veel gemeenten en regio’s met een bouwblokkenmodel. Hierbij wordt niet gekeken naar de werkelijke kosten, maar naar een fictieve waarde (ook wel inspanningswaarde genoemd) die wordt toegekend aan bepaalde maatschappelijke inspanningen. Hierdoor ontstaat een uniforme en transparante manier van verantwoorden.
Voorbeelden:
- Het in dienst nemen van iemand uit een doelgroep levert een vooraf bepaalde fictieve waarde op.
- Inkopen bij sociale ondernemingen kan voor (een deel van) de factuurwaarde meetellen.
- Het inzetten van medewerkers voor maatschappelijke activiteiten kan worden gewaardeerd op basis van een vast bedrag per uur.
De exacte waardering verschilt per opdrachtgever, regio en aanbesteding. Daarom vindt na gunning altijd afstemming plaats met de opdrachtgever over een passende invulling.
Hoe we invulling geven aan Social Return
We zien Social Return als een kans om maatschappelijke impact te maken. Na gunning van een aanbesteding gaan wij in gesprek met de opdrachtgever om te bepalen welke maatschappelijke opgaven lokaal of regionaal prioriteit hebben. Vervolgens maken wij afspraken over de invulling van de Social Return-verplichting. Hierbij richten wij ons op drie pijlers.
1. Onze eigen inclusieve werkvloer
De meest directe vorm van Social Return is het bieden van kansen binnen onze eigen organisatie. We zetten ons actief in voor inclusief werkgeverschap door ruimte te bieden aan mensen die ondersteuning nodig hebben op de arbeidsmarkt. Denk hierbij aan:
- Stageplaatsen en leerwerktrajecten.
- Re-integratiekandidaten.
- Mensen met een arbeidsbeperking.
- Kandidaten vanuit de Participatiewet of Banenafspraak.
- Andere doelgroepen die extra ondersteuning nodig hebben richting werk.
Door mensen een plek te bieden binnen onze organisatie krijgen zij de mogelijkheid tot duurzame participatie en ontwikkeling en verrijken wij onze organisatie met nieuwe perspectieven. Deze inzet vormt de basis van onze Social Return-aanpak.
2. Sociaal inkopen
Niet alle maatschappelijke impact hoeft en kan binnen de eigen organisatie plaatsvinden. Daarom kiezen wij zoveel mogelijk voor sociaal inkopen.
Dit betekent dat wij producten en diensten afnemen van:
- Sociale ondernemingen en sociale werkbedrijven.
- Organisaties die aantoonbaar werk bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Hierdoor dragen we bij aan werkgelegenheid en ondersteunen wij organisaties die sociale impact centraal stellen in hun bedrijfsvoering. Veel opdrachtgevers erkennen sociaal inkopen als een waardevolle invulling van Social Return.
3. Inzet van tijd, kennis en expertise
Als kennisorganisatie beschikken wij over expertise die maatschappelijke organisaties helpt bij hun ontwikkeling.
Daarom zetten onze medewerkers zich regelmatig in voor onder andere:
- Vrijwilligerswerk.
- Coaching en mentoring.
- Ondersteuning van maatschappelijke initiatieven.
- Adviestrajecten voor maatschappelijke organisaties.
- Kennisdeling en gastlessen.
Door tijd en expertise beschikbaar te stellen dragen wij bij aan de versterking van maatschappelijke organisaties en de ontwikkeling van mensen die ondersteuning kunnen gebruiken bij hun participatie of loopbaan.
Samen bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt en samenleving
De kern van Social Return is voor ons het creëren van duurzame arbeidsparticipatie. Dat doen wij door het inclusief inrichten van onze eigen werkvloer, door bewust sociaal in te kopen en door onze kennis en expertise in te zetten voor ontwikkeling en groeimogelijkheden van mensen. Op die manier dragen wij samen met opdrachtgevers bij aan een inclusieve arbeidsmarkt en een samenleving waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen.
